Verloren Authenticiteit

Een plek die bescherming verdient
Iedere Curaçaoënaar heeft wel een plek die iets voor hem of haar betekent. Een rustige baai waar je hebt leren zwemmen, een ruige kustlijn waar de zonsondergangen altijd spectaculair zijn, een uitkijkpunt met zicht over de Caribische Zee, of een verborgen strand dat alleen via een onverharde weg bereikbaar is.

Deze plekken zijn meer dan alleen mooie landschappen. Ze maken deel uit van ons collectieve geheugen en onze identiteit. Toch keren we steeds vaker terug naar deze vertrouwde plekken en treffen we bouwhekken, zwaar materieel of opnieuw een groot ontwikkelingsproject aan.

Het roept een ongemakkelijke vraag op: wat voor Curaçao zijn we aan het creëren, en zullen toekomstige generaties het eiland dat wij vandaag kennen nog herkennen?

Groei tegen welke prijs?
Het staat buiten kijf dat Curaçao een economische opleving doormaakt. Het toerisme groeit, buitenlandse investeringen nemen toe en er verschijnen nieuwe hotels en resortontwikkelingen op verschillende plekken op het eiland.

Na jaren van economische uitdagingen is dit hernieuwde vertrouwen iets om te vieren. Investeringen creëren banen, stimuleren bedrijven en dragen bij aan de overheidsinkomsten.

Dit artikel is dan ook geen pleidooi tegen ontwikkeling of toerisme. De echte discussie gaat over balans. Economische vooruitgang zou Curaçao moeten versterken, niet langzaam de kwaliteiten vervangen die het eiland uniek maken.

Wat betekent “Authentiek Curaçao” eigenlijk?
De discussie zou moeten beginnen bij authenticiteit. Authenticiteit is geen marketingterm die wordt gebruikt in toeristische campagnes. Het is wat bezoekers én bewoners daadwerkelijk ervaren. Het zijn onze kleurrijke gebouwen, onze ruige kustlijnen, ongerepte stranden, natuurlijke baaien, iconische uitkijkpunten, lokale wijken en het gevoel dat Curaçao nog steeds toebehoort aan zijn mensen. Deze kwaliteiten kunnen niet zomaar opnieuw worden gecreëerd wanneer ze eenmaal verdwenen zijn.

Een kustlijn die permanent is veranderd, een heuvel die is afgegraven of een openbaar strand dat langzaam ontoegankelijk wordt, kan niet eenvoudig worden hersteld. Sommige veranderingen zijn onomkeerbaar. En ontwikkelaars zijn voortdurend geïnteresseerd in onze meest waardevolle heuvels en kustgebieden, waardoor iconische plekken die ooit van ons allemaal waren, worden veranderd.

De verborgen kosten van succes
Misschien is dat de reden waarom zoveel bewoners gemengde gevoelens hebben over de snelle transformatie van het eiland. De zorgen zijn niet alleen van ecologische aard. Ze zijn ook sociaal en cultureel.

Over de hele wereld hebben bestemmingen die steeds aantrekkelijker werden voor toeristen en buitenlandse vastgoedkopers te maken gekregen met stijgende huizenprijzen, toenemende druk op de infrastructuur, minder publieke toegang tot recreatiegebieden en een groeiend gevoel onder de lokale bevolking dat zij vreemden worden op plekken die zij ooit hun thuis noemden.

Curaçao is niet immuun voor deze ontwikkelingen. Erkenning daarvan maakt iemand niet anti-ontwikkeling. Het betekent simpelweg dat we erkennen dat groei ook kosten met zich meebrengt.

Bescherming van onze natuur
Een aspect dat meer aandacht verdient, is wat economen steeds vaker natuurlijk kapitaal noemen. We berekenen zorgvuldig financiële rendementen, economische groei en investeringscijfers, maar vragen zelden wat onze natuurlijke landschappen waard zijn voordat ze worden veranderd.

Onze koraalriffen, mangroven, stranden, open kustgebieden en landschappen met bijzondere uitzichten zijn geen lege ruimtes die wachten op bebouwing. Het zijn waardevolle bezittingen die bijdragen aan toerisme, recreatie, leefruimte voor flora en fauna en onze kwaliteit van leven.

Wanneer ze eenmaal verloren zijn gegaan, kunnen ze niet worden vervangen door beton, ongeacht hoe economisch succesvol een project op korte termijn lijkt.

Een weg die anderen al hebben afgelegd
Veel bestemmingen zijn ons al voorgegaan op deze weg. Barcelona, Mallorca, Ibiza, Aruba en verschillende Caribische eilanden kozen voor een snelle groei van het toerisme, om jaren later te ontdekken dat overbevolking, stijgende kosten van levensonderhoud en overontwikkeling begonnen te knagen aan precies die ervaringen waarvoor bezoekers ooit kwamen.

Vandaag voeren veel van deze bestemmingen strengere ruimtelijke ordeningsregels in, beschermen zij natuurgebieden en heroverwegen zij grootschalige ontwikkelingen. Curaçao heeft een unieke kans om van deze voorbeelden te leren, zolang een groot deel van zijn authentieke karakter nog behouden is.

Laten we voorkomen dat toeristen uiteindelijk voor andere bestemmingen kiezen omdat ze zich overal omringd voelen door andere toeristen en ervaren dat de lokale bevolking minder gastvrij is geworden. Een belangrijk onderdeel van deze discussie is ervoor te zorgen dat economische groei iedereen op het eiland ten goede komt en niet alleen een kleine groep vermogende investeerders.

Waar is de evenwichtige langetermijnvisie?
De grotere vraag gaat daarom niet over één specifiek project. Het gaat over visie. Wat is het langetermijnplan van Curaçao?

Welke kustgebieden moeten grotendeels onaangetast blijven? Welke gebieden verdienen permanente bescherming? Waar moet ontwikkeling met een hogere dichtheid worden gestimuleerd en waar moet deze worden beperkt? Hoe brengen we toerisme, woningbouw, recreatie, natuurbehoud en levenskwaliteit met elkaar in balans? Hoe beperken we de hoogte en omvang van nieuwe gebouwen? Kiezen we voor grootschalige projecten of juist voor kleinere, lokaal gedragen ontwikkelingen?

Een land zonder langetermijnvisie wordt langzaam de optelsom van individuele investeringsbeslissingen. Dat is geen strategische ruimtelijke planning. Het is reageren op het ene project na het andere, zonder te begrijpen hoe de opeenstapeling van al deze keuzes de toekomst zal bepalen.

Kiezen voor kwaliteit boven kwantiteit
Het goede nieuws is dat economische groei en natuurbehoud geen tegengestelde krachten hoeven te zijn. Curaçao kan kiezen voor kwaliteit boven kwantiteit. In plaats van voortdurend het aantal bezoekers uit te breiden, kunnen we ons richten op het aantrekken van reizigers die meer lokaal besteden en authentieke ervaringen waarderen.

Boutiquehotels, milieuvriendelijke accommodaties, zorgvuldige herontwikkeling binnen bestaande stedelijke gebieden en een betere bescherming van openbare kustgebieden kunnen welvaart creëren zonder de identiteit en het landschap van het eiland aan te tasten.

Zeker wanneer de gegenereerde welvaart binnen de Curaçaose economie blijft circuleren en zo bredere kansen creëert voor inwoners en lokale bedrijven. Het opnieuw definiëren van ons toeristisch product zou ook moeten betekenen dat we afstand nemen van massatoerisme en onze afhankelijkheid van toerisme als dominante economische pijler verminderen.

Duidelijke richtlijnen, consequente handhaving en betekenisvolle publieke participatie kunnen ervoor zorgen dat ontwikkeling zowel investeerders als de gemeenschap dient. En laten we vooral niet vergeten: hoe ervaren bezoekers Curaçao? Hoe ervaren zij gebouwen van tien verdiepingen, verkeersopstoppingen, wachttijden en overvolle stranden?

Het punt van geen terugkeer
Ik doe niet alsof ik alle antwoorden heb. Sterker nog, ik heb waarschijnlijk meer vragen dan conclusies. Mijn hoop is eenvoudigweg dat we een bredere discussie beginnen voordat beslissingen onomkeerbaar worden.

Veel zaken kunnen in de loop van de tijd worden veranderd, verbeterd of opnieuw ontworpen. Maar natuurlijke landschappen en lokale gemeenschappen hebben een unieke waarde die niet zomaar opnieuw kan worden gecreëerd. 

Wanneer een berg eenmaal is afgegraven, een natuurlijke baai permanent is veranderd of een gebied van culturele betekenis verloren is gegaan, zijn die plekken voorgoed verdwenen. We zouden moeten pauzeren en nadenken voordat we het volgende grote ontwikkelingsproject goedkeuren.

De toekomst vormgeven die we willen
Dit artikel heeft als doel discussie te stimuleren, niet om vooruitgang tegen te houden. Het is geschreven uit liefde voor Curaçao en bezorgdheid over onze toekomst.

De grootste kracht van dit eiland is nooit het aantal hotels dat we kunnen bouwen of het aantal appartementen dat we kunnen verkopen geweest. Onze grootste kracht is onze authenticiteit, ons landschap, onze cultuur en dat unieke gevoel van verbondenheid met een plek dat nergens anders in het Caribisch gebied kan worden gekopieerd. Welvaart en behoud hoeven niet met elkaar te concurreren.

De beste bestemmingen ter wereld begrijpen dat het beschermen van hun identiteit en natuur tegelijkertijd het beschermen van hun toekomst betekent. Ze begrijpen dat toeristen waarde hechten aan wat zij als echte ervaringen ervaren, waarbij ze in contact komen met de lokale cultuur en natuur.

Misschien is de vraag daarom niet langer hoeveel meer we kunnen bouwen, maar hoeveel van Curaçao we willen dat toekomstige generaties nog herkennen.